جستجوی پیشرفته   جستجوی وب
منو اصلی
صفحه اصلی > مركز اطلاع رساني دارو و سموم > خبرنامه > 4 
4

خبرنامه شماره 4:داروهای جدید مورد استفاده در درمان دیابت:Liraglutide

 

مقدمه:

امروزه انتخاب­های درمان دارویی برای کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 در حال افزایش می­باشد.علاوه بر انسولین درمانی، درمان­های موجود ار طریق مکانیسم های متفاوتی از جمله افزایش حساسیت به انسولین، افزایش ترشح انسولین، تاخیر در جذب کربوهیدرات­ها از دستگاه گوارش و یا افزایش دفع ادراری گلوکوز عمل می­کنند.

درمان های بر اساس پپتید  glucagon-like peptide-1(GLP-1) که شامل آگونیست­های رسپتور GLP-1 و مهار کننده های آنزیم dipeptidyl peptidase-4(DPP-4) دسته­های جدیدی از داروها هستند که اخیرا در درمان بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 استفاده می­شوند.

مکانیسم عمل:

پپتید GLP-1 در هنگام غذا خوردن از سلول های دستگاه گوارش در قسمت روده باریک ترشح می­شود و نقش تحریک کننده در سنتز و ترشح انسولین دارد. این پپتید به گیرنده­های خود در بافت مختلف از جمله پانکراس، موکوس دستگاه گوارش، کلیه، ریه، قلب، پوست، سلول­های ایمنی و هیپوتالاموس اتصال می یابد.علاوه بر افزایش ترشح و آزاد شدن انسولین، GLP-1 باعث کند شدن سرعت تخلیه غذا از معده، کاهش آزاد شدن گلوکاگون بعد از صرف غذا و باعث کاهش اشتها از طریق تاثیر بر مرکز اشتها در هیپوتالاموس می­شود. لذا علاوه بر کمک در کنترل قند خون، باعث کاهش وزن نیز می­شود. در بیماران با دیابت نوع 2 به علت کاهش در ترشح GLP-1  پس از صرف غذا، کاهش در ترشح انسولین رخ می­دهد. بنابراین به نظر می­رسد استفاده از آگونیست­های GLP-1 در این بیماران بتواند کمک  کننده باشد. از این دسته داروها می­توان exenatide, liraglutide, atbiglutide را اشاره نمود که در حال حاضر در بازار دارویی ایران liraglutide  با نام تجاری saxenda یا victoza در دسترس می­باشد.

نتایج مطالعات موجود نشان داده­اند که استفاده از liraglutide در بیماران دیابت نوع 2، علاوه بر کمک در کنترل قند خون در کاهش حوادث قلبی-عروقی این بیماران نیز می­تواند تاثیر مثبت داشته باشد. یکی از مزایای مثبت liraglutide و دیگر داروهای هم دسته آن در بیماران با دیابت نوع 2، کاهش وزن می­باشد.همچنین این دارو به تنهایی ایجاد هایپوگلایسمی نمی­کند.

اندیکاسیون­های مصرف liraglutide در درمان دیابت نوع2:

Liraglutide در درمان دیابت نوع 2 معمولا به عنوان درمان اولیه استفاده نمی­شود. به عنوان درمان اولیه معمولا از رژیم غذایی، کاهش وزن و متفورمین استفاده می­شود. اما با توجه به اینکه دیابت نوع 2 سیر پیشرونده ای دارد در نهایت نیاز به اضافه کردن درمان های دیگر به درمان اولیه و یا استفاده از انسولین میباشد. Liraglutide در این مرحله می­تواند به عنوان یک گزینه درمانی به درمان این بیماران اضافه شود. بخصوص در بیماران با سابقه بیماری های قلبی-عروقی  و یا بیماران با وزن بالا و نیاز به کاهش وزن اضافه کردن liraglutide به رژیم درمانی بیماران می­تواند کمک کننده باشد.

دوز liraglutide در درمان دیابت نوع 2:

این دارو با تزریق زیر جلدی 0.6میلی گرم روزانه شروع می­شود و پس از یک هفته به دوز 1.2 میلی گرم روزانه افزایش می­یابد. در صورتیکه پس از یک هفته با دوز 1.2 میلی گرم روزانه کنترل قند خون بیمار حاصل نشود، دوز آن می­تواند به 1.8 میلی گرم روزانه افزایش یابد. علت شروع liraglutide با دوز کم دارو، کاهش عوارض گوارشی آن در شروع درمان و بهبود تحمل آن از سوی بیمار می­باشد.

Liraglutide علاوه بر متفورمین می­تواند در ترکیب با دیگر داروهای خوراکی مورد استفاده در درمان دیابت نوع 2 مانند سولفونیل اوره ها و تیازولیدون­دیون ها هم استفاده شود. همچنین این دارو می­تواند در ترکیب با انسولین پایه نیز استفاده شود.اما هنوز ترکیب آن با انسولین­های سریع الاثری که برای پوشش قند خون پس از غذا استفاده می­شوند پیشنهاد نمی­شود.همچنین به علت عدم اثربخشی بیشتر در کنترل قند خون، ترکیب liraglutide با داروهای مهارکننده DPP-4 پیشنهاد نمی­شود. در حال حاضر liraglutide و دیگر داروهای هم دسته ان جایگاهی در درمان دیابت نوع 1 ندارند.

مصرف liraglutide د رکاهش وزن:

علاوه بر درمان دیابت نوع 2، liraglutide به عنوان یک گزینه درمان دارویی برای کاهش وزن در درمان بیماران چاق نیز استفاده می­شود. در بیماران چاق با BMI≥30kg/m2 و یا بیماران با وزن بالا BMI≥27KG/M2 و همزمان حداقل یک بیماری دیگر ناشی از بالا بودن وزن، همچون فشار خون بالا،دیابت نوع2 و دیس لیپیدمی، در کنار ورزش و رعایت رژیم غذایی می­توان از liraglutide برای کاهش وزن استفاده کرد.

در درمان چاقی دارو با دوز 0.6 میلی گرم روزانه شروع می­شود و هفتگی به میزان 0.6 میلی گرم افزایش داده می­شود تا به دوز هدف 3 میلی گرم در روز برسد. در صورت عدم تحمل عوارض گوارشی، لازم است سرعت تیتراسیون دارو را آهسته تر انجام داد. بر اساس اطلاعات کارخانه سازنده  در درمان چاقی برخلاف کنترل قند خون liraglutide در دوز های کمتر از 3 میلی گرم در روز پاسخ مناسبی نشان نمی­دهد. بعد از دستیابی به دوز هدف 3 میلی گرم در روز، 12 هفته بعد میزان تاثیر آن بر کاهش بررسی شود و در صورتیکه بیمار کمتر از 4-5%کاهش وزن داشته باشد دارو باید قطع شود.

فراموش کردن دوز دارو:

در صورت فراموش کردن تزریق دوز روزانه، نباید دوز بعدی دوبرابر شود.در صورتیکه 3 یا بیشتر از 3 دوز دارو در 3 روز متوالی فراموش شود تیتراسیون مجدد دوز آن با 0.6 میلی گرم روزانه و افزایش تدریجی دوز آن برای کاهش عوارض گوارشی پیشنهاد می­شود.

دوز دارو در نارسایی کلیوی و کبدی:

Liraglutide در بیماران با اختلاف عملکرد کلیوی و کبدی نیاز به تعدیل دوز ندارد. هرچند هنوز اطلاعات کافی در نارسایی کلیوی وجود ندارد و بهتر است در این بیماران نیز با احتیاط مصرف شود.

عوارض جانبی:

عوارض گوارشی شامل تهوع  و استفراغ، شایع ترین عوارض جانبی liraglutide می­باشد که بخصوص در دوز های بالاتر که در درمان چاقی استفاده می­شود مشاهد می­شود.عوارض دیگر شامل اسهال، پایین بودن قند خون سرمی (نه هایپوگلایسمی) و بی اشتهایی می­باشد. عوارض جانبی غیرشایع ولی جدی و خطرناک آن، شامل پانکراتیت، بیماری­های صفراوی و نارسایی کلیوی می­باشد. در مطالعات حیوانی liraglutide با ریسک تومور های C-cell تیروئیدی خوش خیم و بدخیم همراه بوده است اما هنوز چنین ریسکی در انسان گزارش و ثابت نشده است.

Liraglutide به تنهایی باعث ایجاد هایپوگلایسمی نمی­شود اما در صورت ترکیب با درمان های دیگر همچون انسولین پایه و سولفونیل اوره ها میتواند باعث افزایش ریسک هایپوگلایسمی شود و لازم است قند خون بیمار مانیتور و در صورت نیاز دوز انسولین یا سولفونیل اوره­ها کاهش یابد.

Liraglutide در بیماران با سابقه پانکراتیت و کانسر های مدولاری تیروئید یا multiple endocrine neoplasia 2A یا2B نباید استفاده شود. همچنین در بیماران با نارسایی کلیه باید با احتیاط استفاده شود.

اشکال دارویی:

Liraglutide به شکل محلول در پن­های تزریقی 3 میلی لیتری با دوز 18mg/3ml در دو برند معروف saxenda و victoza در بازار دارویی موجود می­باشد.

 

 

آدرس


آدرس: همدان، بلوار شهید فهمیده، مرکز آموزشی درمانی فوق تخصصی قلب و عروق فرشچیان

تلفن: 49- 38381740 - 081               نمابر: 38381686                ایمیل:hcvc@umsha.ac.ir

کدپستی : 6517839131

شعار سال 1399: « جهش تولید »

تمامی حقوق سایت متعلق به مرکز آموزشی درمانی فوق تخصصی قلب و عروق فرشچیان می باشد.