گردشگری سلامت از نظر بسیاری از محققین و صاحب نظران حوزههای مختلف پزشکی و جهانگردی و مدیریت تعاریف مختلف داشته و سازمان جهانی گردشگری به طور خاص گردشگری سلامت را چنین تعریف می کند:
گردشگری سلامت به مسافرت افراد از محل دائم زندگی خود جهت حفظ، بهبود یا حصول مجدد سلامت جسمی و ذهنی فرد به مدتی بیش از 24 ساعت و کمتر از یک سال اطلاق می شود.
هر توریسم سلامت بیش از 3 برابر یک توریست عادی ارز آوری دارد و وقتی درآمد حاصل از توریسم درمانی بر اساس برآوردها تنها در منطقه آسیا، این میزان به 44 میلیارد دلار در سال 2012 می رسد، ابلاغ آئین نامه و ضوابط تاسیس مراکز توریسم درمانی کشور در تابستان امسال نشان می دهد که کشور ما در این زمینه دیر اقدام کرده است.
هند
برزیل
ترکیه
کره جنوبی
تایلند
چین و مالزی
اگر چه از زمان های بسیار دور همواره گردشگران و اقوام مختلف برای درمان از آب های طبیعی ایران به ایران سفر می کردند اما توریسم سلامت به شیوه کنونی تاریخچه کوتاهی در ایران دارد .در حقیقت برای اولین بار در سال 1382 توریسم درمانی به شیوه کنونی مورد توجه وزارت بهداشت قرار گرفت و به دنبال آن در سال 1383 پس از تاسیس سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری به صورت مستقل مورد توجه بیشتری قرار گرفت و برای توسعه آن برنامه ریزی های صورت گرفت.موقعیت خاص جغرافیایی ایران در منطقه و وجود امنیت بیشتر در مقایسه با دیگر کشور های منطقه و آب و هوای متفاوت و آب گرم های متفاوت در نقاط مختلف کشور ،همچنین وجود پزشکان مجرب و کادر بیمارستانی متخصص همگی باعث شده است تا ایران از مزیت های مناسبی در حوزه توریسم سلامت در منطقه برخوردار باشد
ناباروری
دندانپزشکی
جراحی پلاستیک
جراحی قلب
بیماری های مرتبط با سرطان
جراحی چشم
گردشگری در آب های شفا بخش (لجن درمانی و گیاه درمانی)
دپارتمان پذیرش بیماران بین الملل بایستی دفتری داشته باشد که کارشناس IPD در آن مقیم بوده و حتی المقدور در مکانی باشد که دسترسی بیماران بین الملل به آن راحت باشد(توصیه می شود در نزدیکی پذیرش بیماران باشد)
بسته به سیاست بیمارستان یا مرکز درمانی ،محل بستری بیماران بین الملل می تواند در یک بخش مجزایی باشد و یا در بخش های تعریف شده ای از بیمارستان اتاقی را مطابق با استاندارد های ارائه خدمات هتلینگ بیمارستانی تعریف شده است.
این کمیته وظیفه سپاسگزاری و تدوین اهداف بیمارستان در زمینه درمان بیماران بین الملل را دارد
اعضای کمیته عبارتند از رئیس بیمارستان پزشک دپارتمان کارشناس دپارتمان ،مسئول پذیرش ،مسئول ترخیص،مدیر بیمارستان ،مترون بیمارستان ،مسئول سایت بیمارستان
رئیس کمیته رئیس بیمارستان می باشد
تعیین اهداف بیمارستان پس از برگزاری جلسات کمیته دپارتمان بیماران بایستی حداکثر به صورت SMART و به شکل سالیانه تعریف گردد از جمله تعداد بیماران بین الملل به صورت ماهانه در پایان سال اول ،درصد میزان رضایتمندی بیماران بستری شده از طریق دپارتمان بیماارن بین الملل،مدت زمان بستری بیمار تا انجام خدمت درمانی و ترخیص بیمار ،تشکیل جلسات کمیته بایستی به صورت منظم برگزار گردد و حضور اعضای اصلی و به خصوص رئیس بیمارستان و یا معاون درمان در جلسات ضروری است.
مصوبات کمیته بایستی از طرف بالاترین مقام بیمارستان به بخش های مختلف ابلاغ و اجرای آن جزو اولویت های بیمارستان باشد.
بیش از ۵۰۰ هزار گردشگر سلامت خارجی ،رئیس اداره گردشگری سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: در سال 2018بین ۵۰۰ تا ۵۵۰ هزار بیمار خارجی از کشورهای همسایه برای درمان به ایران آمدند
1- اشتغال زایی و رشد کیفی در بخش سلامت کشور و نزدیک شدن به استانداردهای جهانی
2- کسب درآمد و ارزآوری به کشور و حمایت از رشد اقتصادی در کشور
3- تبدیل شدن به قطب گردشگری سلامت در منطقه؛ جذب گردشگران سلامت از کشورهای آسیای میانه، کشورهای حاشیه خلیج فارس و کشورهای اسلامی
پیش بینی می شود گردش مالی بخش گردشگری جهان در سالهای آتی قرن بیست و یک، از گردش مالی بخش صنعت فراتر رود و تا چند سال دیگر به 2 تریلیون دلار برسد که یقیناً در این مقدار گردش مالی ، پای دلالان غیر قانونی و مافیای قدرت در بحث گردشگری سلامت باز خواهد شد که با توجه به قرار گرفتن کشور ما در مرکز متقاضیان دریافت خدمات توریسم درمانی ( افراد تبعه کشورهای عربی ، تازه استقلال یافته و همسایگان ایران ) عملاً برنامه ریزی های کارشناسانه به منظور پرهیز از تهدید های مرتبط با مراحل درمانی ، نحوه ورود به کشور ، دوران بستری و طی نقاهت ، ضروری بوده و از واریز ارزش افزوده مالی ناشی از مسئله گردشگری سلامت به جیب دست اندرکاران غیر قانونی و غیر مرتبط جلوگیری خواهد کرد
بر اساس آمار بیشترین پذیرش و درآمد در ایران به ترتیب :
1- بیمارستان امام رضا (ع )مشهد
2- بیمارستان رضوی مشهد
3- بیمارستان آپادانا تهران
4- بیمارستان دی تهران
5- بیمارستان نمازی شیراز
6- بیمارستان مهر
